1η Οκτωβρίου

Ημέρα Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η 1η Οκτωβρίου είναι η εθνική επέτειος της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η μέρα που σηματοδότησε το τέλος της αποικιοκρατίας και την αρχή μιας νέας ιστορικής πορείας. Πρόκειται για μια ημερομηνία-σταθμό που κάθε χρόνο γιορτάζεται με παρελάσεις, εκδηλώσεις και εκδηλώσεις μνήμης, ενώ παράλληλα δίνει αφορμή για αναστοχασμό γύρω από την πορεία του τόπου και τις προκλήσεις που συνεχίζει να αντιμετωπίζει.

Από την αποικιοκρατία στην ανεξαρτησία

Η Κύπρος βρέθηκε υπό βρετανική κατοχή το 1878 και το 1925 ανακηρύχθηκε επίσημα σε αποικία του Ηνωμένου Βασιλείου. Για δεκαετίες, ο κυπριακός λαός αγωνίστηκε για αυτοδιάθεση και ένωση με την Ελλάδα.

Η κορύφωση του αγώνα ήρθε με την ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών), που ξεκίνησε ένοπλο απελευθερωτικό αγώνα την 1η Απριλίου 1955, με στόχο τον τερματισμό της αποικιοκρατίας.

Ύστερα από σκληρές θυσίες και απώλειες, το 1959 υπογράφηκαν οι Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου. Αυτές προέβλεπαν τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, με σύνταγμα που θα διασφάλιζε την πολιτική ισότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, αλλά και με εγγυήτριες δυνάμεις την Ελλάδα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Έτσι, στις 16 Αυγούστου 1960 ιδρύθηκε επισήμως η Κυπριακή Δημοκρατία, με πρώτο Πρόεδρο τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄ και πρώτο Αντιπρόεδρο τον Δρ. Φαζίλ Κουτσιούκ.

Ωστόσο, η ημέρα εορτασμού δεν παρέμεινε η 16η Αυγούστου (καλοκαιρινή περίοδος, δύσκολη για πανηγυρισμούς), αλλά ορίστηκε η 1η Οκτωβρίου ως επίσημη εθνική επέτειος.

Πώς γιορτάζεται η επέτειος σήμερα

Η 1η Οκτωβρίου είναι δημόσια αργία και τιμάται σε όλη την Κύπρο με:

• Στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία, όπου η Εθνική Φρουρά, η Αστυνομία και τα Σώματα Ασφαλείας παρελαύνουν παρουσία πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.
• Εκδηλώσεις μνήμης για τους ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα 1955–1959.
• Σχολικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, με μαθητικές παρελάσεις, θεατρικά δρώμενα και αφιερώματα στην Ιστορία.
• Κατάθεση στεφάνων σε μνημεία και τάφους αγωνιστών.

Πέρα από τον εορταστικό χαρακτήρα, η ημέρα αυτή είναι και ευκαιρία περισυλλογής, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ανοιχτές πληγές, κυρίως το Κυπριακό πρόβλημα και τη συνεχιζόμενη κατοχή μεγάλου μέρους του νησιού από το 1974.

Το νόημα της 1ης Οκτωβρίου

Η επέτειος της Ανεξαρτησίας δεν είναι μόνο μια ιστορική αναδρομή. Είναι και ένα μήνυμα ενότητας, αντοχής και πίστης στις δημοκρατικές αξίες.

• Υπενθυμίζει τις θυσίες των αγωνιστών για ελευθερία και αξιοπρέπεια.
• Αναδεικνύει την πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της διεθνούς κοινότητας.
• Τονίζει την ανάγκη για συνέχιση του αγώνα για επανένωση του νησιού, ειρήνη και συμβίωση.

Η 1η Οκτωβρίου είναι μια μέρα περηφάνιας και ευθύνης. Περηφάνιας για όσα κατακτήθηκαν με αγώνες και θυσίες, αλλά και ευθύνης απέναντι στο μέλλον του τόπου.

Είναι η στιγμή που ο κυπριακός λαός κοιτάζει πίσω στην ιστορία του, αντλεί δύναμη και συνεχίζει να διεκδικεί ένα αύριο ειρηνικό, ελεύθερο και ενωμένο.