Κρίσεις Πανικού

Το εσωτερικό «καμπανάκι» που μας υπενθυμίζει ότι ξεπεράσαμε τα όριά μας (Βίντεο)

Φανταστείτε ότι ξαφνικά νιώθετε ένα κύμα φόβου να σας κατακλύζει. Η καρδιά σας χτυπά σαν τρελή, η αναπνοή σας κολλάει και νιώθετε ότι ίσως χάσετε τον έλεγχο. Αυτό είναι μια κρίση πανικού. Μπορεί να φαίνεται τρομακτικό, αλλά δεν είστε μόνοι και υπάρχουν τρόποι να την αντιμετωπίσετε.

Τι ακριβώς είναι μια κρίση πανικού;
Μια κρίση πανικού είναι ξαφνική και έντονη αίσθηση φόβου ή δυσφορίας, που φτάνει στο απόγειό της μέσα σε λίγα λεπτά.
Σκέψεις που μπορεί να έχετε:

«Τι μου συμβαίνει; Θα πεθάνω;»
«Δεν μπορώ να ελέγξω το σώμα μου»
«Θα συμβεί ξανά;»

Σωματικά συμπτώματα:

Καρδιοχτύπι ή αίσθημα παλμών
Δύσπνοια ή αίσθημα πνιγμού
Τρέμουλο ή μυϊκή ένταση
Ζάλη, ναυτία ή αδυναμία
Ιδρώτας ή ρίγη
Πόνος ή πίεση στο στήθος

Ψυχολογικά συμπτώματα:

Αποπραγματοποίηση (νιώθετε ότι το περιβάλλον είναι παράξενο ή ότι είστε «έξω από τον εαυτό σας»)
Φόβος ότι θα χάσετε τον έλεγχο ή θα τρελαθείτε

Σημείωση: Παρά το ότι μπορεί να φαίνεται επικίνδυνο, μια κρίση πανικού δεν είναι απειλητική για τη ζωή.

Γιατί συμβαίνουν οι κρίσεις πανικού;
Οι αιτίες είναι συνήθως συνδυασμός βιολογικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων:

1. Βιολογικοί παράγοντες

Κληρονομικότητα: Αν υπάρχει ιστορικό στην οικογένεια, οι πιθανότητες είναι μεγαλύτερες.
Ανισορροπίες στον εγκέφαλο: Νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη μπορούν να επηρεάσουν την αντίδραση στο άγχος.

2. Ψυχολογικοί παράγοντες

Μεγάλο ή χρόνια άγχος
Τραυματικές εμπειρίες
Υψηλή ευαισθησία στο άγχος: Μερικοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις σωματικές αλλαγές του άγχους ως επικίνδυνες, με αποτέλεσμα να πυροδοτείται η κρίση.

3. Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Σημαντικές αλλαγές στη ζωή (μετακόμιση, αλλαγή δουλειάς, απώλειες)
Ορμονικές αλλαγές (π.χ. εγκυμοσύνη ή εμμηνόπαυση)

Σημείωση: Δεν χρειάζεται πάντα να υπάρχει σαφής λόγος. Μερικές φορές οι κρίσεις εμφανίζονται ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση.

Τι να κάνετε κατά τη διάρκεια μιας κρίσης
Η κρίση μπορεί να φαίνεται αδύνατο να αντιμετωπιστεί εκείνη τη στιγμή, αλλά υπάρχουν βήματα που βοηθούν πραγματικά:

Βήμα 1: Αναγνωρίστε την κρίση

Πείτε στον εαυτό σας: «Είναι μια κρίση πανικού, θα περάσει».
Η αναγνώριση μειώνει το φόβο.

Βήμα 2: Ελέγξτε την αναπνοή σας

Αναπνεύστε αργά: εισπνοή 4 δευτ., κράτημα 4 δευτ., εκπνοή 6 δευτ.
Αυτό μειώνει την υπεραερισμό και την αίσθηση πνιγμού.

Βήμα 3: Γείωση στο παρόν

Αγγίξτε αντικείμενα γύρω σας και νιώστε την υφή τους
Ακούστε ήχους ή περιγράψτε το περιβάλλον με φωναχτά λόγια
Αυτές οι τεχνικές βοηθούν να απομακρυνθείτε από τον “τρομακτικό κόσμο” της κρίσης.

Βήμα 4: Μείνετε ήρεμοι

Μην προσπαθήσετε να καταπολεμήσετε τον φόβο
Παρατηρήστε τα συμπτώματα σαν να τα μελετάτε, χωρίς κριτική

Βήμα 5: Απομακρυνθείτε από έντονα ερεθίσματα

Βρείτε ένα ήσυχο μέρος με λιγότερο φως ή θόρυβο
Αν δεν είναι δυνατό, εστιάστε στις τεχνικές αναπνοής και γείωσης

Μακροπρόθεσμες στρατηγικές

Ψυχοθεραπεία

Γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT): Μαθαίνετε να αναγνωρίζετε και να αλλάζετε σκέψεις που πυροδοτούν κρίσεις.
Σταδιακή έκθεση: Αντιμετωπίζετε φοβίες ή καταστάσεις που προκαλούν άγχος με ελεγχόμενο τρόπο.

Τεχνικές χαλάρωσης

Διαλογισμός, αναπνοές, γιόγκα, μυϊκή χαλάρωση

Υγιεινός τρόπος ζωής

Σταθερός ύπνος
Ισορροπημένη διατροφή
Τακτική σωματική δραστηριότητα
Αποφυγή υπερβολικής καφεΐνης ή αλκοόλ

Φαρμακευτική αγωγή

Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει αντικαταθλιπτικά ή βραχυχρόνια βενζοδιαζεπίνες

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Αν οι κρίσεις:

Είναι συχνές ή έντονες
Περιορίζουν την καθημερινότητά σας
Σας κάνουν να φοβάστε συνεχώς την επόμενη κρίση

τότε η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας είναι σημαντική. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση των κρίσεων και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής σας.