Ασφαλή τα εμβόλια για Covid-19

Οι επιστήμονες ανά το παγκόσμιο σπεύδουν να διαψεύσουν τα περί σοβαρών παρενεργειών και παρεμβάσεων στο DNA του ανθρώπου

Το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού προκαλεί παρενέργειες; Η απάντηση είναι ναι, όπως όλα τα εμβόλια και όλα τα φαρμακευτικά σκευάσματα. Οι παρενέργειες του εμβολίου όμως δείχνουν να είναι ήπιες και παροδικές. Μπορεί ένα άτομο που εμβολιάστηκε να μολυνθεί στη συνέχεια; Η απάντηση είναι πιθανώς ναι, αλλά εάν αυτό είναι δυνατό τότε κατά πάσα πιθανότητα δεν θα αναπτύξει συμπτώματα. Είναι τα εμβόλια που βρίσκονται αυτή τη στιγμή μια ανάσα πριν τη χορήγηση τους στον πληθυσμό, κατάλληλα για όλους τους ανθρώπους; Η απάντηση είναι όχι, με βάση αυτά που ξέρουμε για το εμβόλιο της Pfizer και την έγκρισή του στη Μεγάλη Βρετανία. Το αν τα εμβόλια που θα έρθουν στην Κύπρο θα αντενδείκνυνται για κάποιες ομάδες ανθρώπων, θα το ξέρουμε από την έγκριση που θα πάρουν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων.  

Οι επιστήμονες ανά το παγκόσμιο σπεύδουν να διαψεύσουν τα περί σοβαρών παρενεργειών και παρεμβάσεων στο DNA του ανθρώπου. Εξηγούν τον τρόπο λειτουργίας του εμβολίου στον ανθρώπινο οργανισμό και αναλύουν τα δεδομένα που σήμερα είναι γνωστά για τα εμβόλια που προπορεύονται στην κούρσα που άρχισε πριν από ένα χρόνο και εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech του οποίου η χορήγηση στη Μεγάλη Βρετανία είναι πλέον θέμα ωρών, προκαλεί ήπιες παρενέργειες, οι οποίες δεν διαρκούν παρά μόνο μερικά εικοσιτετράωρα και σίγουρα δεν αφήνουν μόνιμα προβλήματα υγείας στον άνθρωπο. Από την άλλη όμως, στη Μεγάλη Βρετανία δεν ενδείκνυται η χορήγηση του σε άτομα κάτω των 16 ετών, σε άτομα που παρουσιάζουν αλλεργίες σε κάποια από τα συστατικά του, ενώ για τη χορήγηση του σε ανοσοκατασταλμένα άτομα, σε άτομα με χρόνιες εμπύρετες παθήσεις ή σε άτομα που παίρνουν αντιπηκτικά, συνιστάται η συμβουλή γιατρού πριν την απόφαση για εμβολιασμό. Ταυτόχρονα, ο Βρετανικός οργανισμός έγκρισης του εμβολίου MHRA αναφέρει ότι δεν υπάρχουν δεδομένα ασφάλειας για εμβολιασμό σε έγκυες γυναίκες και σε άτομα με χαμηλό ανοσοποιητικό.

Η απάντηση στο ερώτημα εάν υπάρχουν παρενέργειες από τη χορήγηση του συγκεκριμένου εμβολίου, είναι απλή: «Ναι, υπάρχουν παρενέργειες οι οποίες όμως είναι περιοδικές, όπως πονοκέφαλος, πυρετός, ρίγος ναυτία, αδιαθεσία γενική και πολύ σπάνια πρήξιμο λεμφαδένων, το οποίο και αυτό είναι παροδικό», εξηγεί στον «Φ» ο επίκουρος Καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου Νικόλαος Διέτης, υπογραμμίζοντας ότι, «αυτές είναι πάνω-κάτω οι αναμενόμενες παρενέργειες των εμβολίων γενικά και για το συγκεκριμένο εμβόλιο, αυτά γνωρίζουμε μέχρι τώρα».

Στην ερώτηση εάν αναμένονται μακροπρόθεσμες παρενέργειες από το εμβόλιο, ο Δρ Διέτης απάντησε λεπτομερώς: «Γνωρίζουμε καλά το είδος του μορίου που χρησιμοποιείται στο εμβόλιο. Το mRNA είναι ένα βιολογικό μόριο το οποίο έχουμε στα κύτταρα μας. Απορροφάται, κάνει τη δουλειά που είναι σχεδιασμένο να κάνει (παραγωγή πρωτεΐνης) και μετά αποδομείται από τον οργανισμό μας ο οποίος το χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη για παραγωγή άλλων μορίων. Άρα το mRNA δεν παραμένει μόνιμα στο σώμα μας ούτε δρα για πολύ χρόνο μέσα στο σώμα μας. Οπότε η πιθανότητα το ίδιο το mRNA να προκαλέσει μακροχρόνιες παρενέργειες και μάλιστα συχνές, είναι από πάρα πολύ μικρή έως μηδενική».

Προς το παρόν γνωρίζουμε ότι μειώνει τις πιθανότητες για εμφάνιση συμπτωμάτων

Σε σχέση με το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech, ο δρ Διέτης ανέφερε ότι «μέχρι τώρα, η εταιρεία έχει αποδείξει ότι μειώνει τις νοσήσεις (την εμφάνιση συμπτωμάτων), ωστόσο, επειδή δεν πήρε δεδομένα σε τακτά χρονικά διαστήματα από τους εθελοντές της, δεν μπορούσε να αποδείξει εάν μειώνει και τις πιθανότητες για μόλυνση. Παρόλα αυτά, έχει δεδομένα από αντισώματα των εθελοντών της και ενδεχομένως σύντομα να είναι σε θέση να δώσει περισσότερες πληροφορίες και για αυτό το θέμα».

Αυτό σημαίνει ότι άτομα τα οποία θα έχουν εμβολιαστεί, θα είναι δυνατό να μολυνθούν από τον ιό αλλά «δεν θα νοσούν και δεν θα έχουν καν συμπτώματα. Εμείς κρατάμε προς το παρόν, μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο, το κακό σενάριο. Ότι δηλαδή, κάποιος πιθανώς θα μπορεί να μολυνθεί ακόμη και αν έχει εμβολιασθεί, αλλά δεν θα παρουσιάσει  συμπτώματα». Η εταιρεία, προς το παρόν, «δεν έδειξε δεδομένα ώστε να μπορεί να αποδείξει ότι δεν μολύνεσαι με το εμβόλιο». 

Στην ερώτηση εάν τα άτομα που θα εμβολιαστούν, μολυνθούν και είναι ασυμπτωματικά θα μπορούν να μεταδώσουν τον ιό, ο δρ Διέτης απάντησε ότι «ενδεχομένως να μην μπορεί να μεταδώσει κάποιος ασυμπτωματικός που έχει κάνει το εμβόλιο, λόγω χαμηλού ιικού φορτίου». Και για αυτό το θέμα, όμως, τόνισε, μάλλον πρέπει να περιμένουμε τις εξελίξεις.

Αντενδείξεις για άτομα κάτω των 18 και άτομα με συγκεκριμένες αλλεργίες

«Αυτό που γνωρίζουμε και βασίζεται στην έγκριση που δόθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία στο συγκεκριμένο εμβόλιο, είναι ότι δεν ενδείκνυται για άτομα κάτω των 18 ετών», ανέφερε ο δρ Διέτης, επισημαίνοντας ότι «οι Βρετανοί συνήθως έχουν κάποιες αποκλίσεις σε αυτά τα θέματα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και η χορήγηση δεν θα γίνεται στα άτομα από 16 ετών και κάτω, αφού η ίδια η εταιρεία δεν χρησιμοποίησε εθελοντές κάτω των 18 ετών». Αυτό είπε, δηλαδή η μη χορήγηση του εμβολίου για άτομα κάτω των 18 ετών φαίνεται να ισχύει και για το εμβόλιο της Moderna το οποίο επίσης βρίσκεται στη διαδικασία των εγκρίσεων. Στις μελέτες για το εμβόλιο της Οξφόρδης, «της Astrazeneca είχαν συμμετοχή κάποια άτομα 12 – 15 ετών, ωστόσο δεν γνωρίζουμε τον αριθμό των συμμετεχόντων και αυτά είναι δεδομένα που θα τα δούμε όταν ετοιμαστούν οι φάκελοι για τις εγκρίσεις και παραδοθούν στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων». 

Επίσης, είπε δρ Διέτης, «γνωρίζουμε ότι το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech, αντενδείκνυται για άτομα που παρουσιάζουν αλλεργίες σε κάποιο από τα συστατικά του. Υπάρχει μια λίστα συστατικών και ο γιατρός από τη στιγμή που γνωρίζει τις πιθανές αλλεργίες του ασθενούς του, θα αποφασίσει ανάλογα.

«Από εκεί και πέρα», σημείωσε, «ο γιατρός πρέπει να δει εάν ένα άτομο πάσχει από μια χρόνια νόσο, αν λαμβάνει ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, αντιπηκτικά σκευάσματα και στη συνέχεια να συμβουλεύσει τον ασθενή του για το κατά πόσον πρέπει ή όχι να εμβολιαστεί». Ο λόγος που γίνεται αυτό, εξήγησε ο δρ Διέτης, «είναι επειδή ο κάθε ασθενής, διαθέτει το δικό του ιατρικό ιστορικό, παρουσιάζει ξεχωριστή κλινική εικόνα και άρα ο καταλληλότερος να συμβουλεύσει τον ασθενή για την προσωπική περίπτωση του, είναι ο γιατρός του».

Περαιτέρω, «αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ακόμα δεδομένα για έγκυες γυναίκες, δεν υπάρχουν δεδομένα για άτομα με χαμηλό ανοσοποιητικό και για αυτό και στη Βρετανία, αποφασίστηκε ότι το εμβόλιο θα αρχίσει να διατίθεται και απλά ενημερώνουν τους γιατρούς και τους λένε ότι δεν υπάρχουν δεδομένα ασφαλείας για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών».

Φυσικά, πρόσθεσε ο δρ Διέτης, «στην πορεία μπορεί η εταιρεία να δώσει αυτά τα στοιχεία άρα εκείνο που πρέπει να κάνουμε όλοι είναι να περιμένουμε τις επίσημες εγκρίσεις από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων». 

Δηλαδή ενδεχομένως για τον κάθε άνθρωπο να είναι κατάλληλο διαφορετικό εμβόλιο;

Η απάντηση του δρα Διέτη ξεκάθαρη: «Αυτή την ερώτηση πρέπει ο κάθε πολίτης να την κάνει στον γιατρό του όταν έρθει η κατάλληλη ώρα. Για τον κάθε ένα από εμάς, ενδεχομένως να μην ενδείκνυται κάποιο εμβόλιο. Πρέπει να εμπιστευτούμε τον γιατρό μας, ο οποίος όταν θα έχει μπροστά του τα δεδομένα της έγκρισης του κάθε εμβολίου θα μπορεί να μας ενημερώσει σωστά»