Έντεχνο τραγούδι

Η πιο έντονη μορφή κατάθεσης συναισθημάτων!

Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1950, όπου το λαϊκό τραγούδι είχε πλέον διαμορφωθεί, δύο συνθέτες, οι Μάνος Χατζιδάκις και Μίκης Θεοδωράκης έκαναν αισθητή την παρουσία τους και έγιναν οι προτεγκάστες του «εντεχνού τραγουδιού».
Φωτογραφία: Manos Hadjidakis / Μάνος Χατζιδάκις

Κοινό χαρακτηριστικό τους: οι επιρροές από τη κλασική μουσική που είχαν σπουδάσει και από τη λαϊκή μουσική, την οποία ερεύνησαν και προσάρμοσαν στις συνθέσεις τους. Οι δυο αυτοί συνθέτες πάντρεψαν τη δυτική με την ελληνική λαϊκή μουσική και μελοποίησαν ποιήματα αξιόλογων ποιητών όπως οι Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Νίκου Γκατσού, Τάσου Λιβαδίτη, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Γιάννης Ρίτσου κ.α. Η μελωλοποίηση αυτή ονομαζόταν «ελληνικό εντεχνικό τραγούδι», το οποίο γρήγορα απέκτησε μεγάλη απήχηση στον κόσμο, φαινόμενο πολύ σπάνιο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα της εποχής.
Φωτογραφία: ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ

Το έντεχνο τραγούδι μέχρι εκείνη τη στιγμή είχε ως κυρίαρχα θέματα τον έρωτα, τη διασκέδαση και το κρασί. Τα εν λόγω, τραγούδια έγιναν μεγάλες επιτυχίες και ο λόγος σπουδαίων ποιητών, άρχισε να τραγουδιέται από λαϊκούς ανθρώπους στις ταβέρνες και τις γειτονιές. Ο Μίκης Θεοδωράκης ορίζει το έντεχνο λαϊκό τραγούδι ως «ένα σύγχρονο σύνθετο μουσικό έργο τέχνης που μπορεί να αφομοιωθεί δημιουργικά από τις μάζες». Η απήχηση της μουσικής των Χατζιδάκι και Θεοδωράκη δεν περιορίσθηκε στα στενά ελληνικά όρια, αλλά έγινε διεθνής και αρκετά τραγούδια μεταφράστηκαν σε διάφορες γλώσσες και τραγουδήθηκαν παγκοσμίως. 

Η νέα αυτή τάση ακολουθήθηκε και από πολλούς άλλους συνθέτες όπως: Σταύρος Ξαρχάκος, Θάνος Μικρούτσικος, Μάνος Λοΐζος, Δήμος Μούτσης, Χρήστος Λεοντής, Δημήτρης Λάγιος, Νίκος Μαμαγκάκης κλπ. 

Από στιχουργούς ξεχώρισαν οι Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μάνος Ελευθερίου, Τάσος Λειβαδίτης κλπ. 

Στην παράδοση του εντέχνου τραγουδιού προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου μέσω της διάδοσης των μπουάτ, οι «τραγουδοποιοί» που γράφουν τη μουσική, το στίχο και τραγουδούν οι ίδιοι τα τραγούδια τους. Πρωτεργάτης θεωρείται ο Διονύσης Σαββόπουλος.

Σήμερα πολλοί νέοι τραγουδιστές υπηρετούν με πάθος και αγάπη το έντεχνο τραγούδι προσαρμοσμένο βέβαια στα νέα κοινωνικά δεδομένα και θεωρώντας το, την πιο έντονη μορφή κατάθεσης συναισθημάτων. 

Μερικοί από αυτούς είναι οι εξής: 

• Έντεχνοι τραγουδιστές: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Γιάννης Κοτσιράρας, Μανώλης Φαμέλλος, Σταμάτης Κραουνάκης, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Παντελής Θαλισινός, Πάνος Μουζουράκης, Κωστής Μαραβέγιας κλπ
• Έντεχνοι τραγουδιστές: Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη, Ελευθερία Αρβανίτακη, Ελένη Τσαλιγκούπουλου, Αλκηστις Πρωτοψάλτη, Μελίνα Κανά, Νατάσσα Μποφίλιου, Ελεονώρα Ζουγανέλη κλπ.