Οι Μουσικοί Αντιμετωπίζουν Διαφορετικά τον Πόνο

Τι Αποκαλύπτει Νέα Έρευνα

Γνωρίζουμε ήδη ότι η ενασχόληση με ένα μουσικό όργανο προσφέρει πλεονεκτήματα που ξεπερνούν τη μουσική ικανότητα. Έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τη μνήμη, τη συγκέντρωση, τον κινητικό συντονισμό και τη γλωσσική ανάπτυξη, ενώ συμβάλλει και στη διατήρηση της πνευματικής νεότητας. Σε αυτά τα γνωστά οφέλη, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να προσθέσει μια ακόμα ενδιαφέρουσα διάσταση: η μουσική φαίνεται πως επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον πόνο.

Ο πόνος λειτουργεί ως σύστημα συναγερμού του σώματος, ενεργοποιώντας το νευρικό σύστημα και οδηγώντας σε αντανακλαστικές συμπεριφορές. Για παράδειγμα, αν αγγίξουμε κάτι πολύ ζεστό, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται άμεσα το ερέθισμα και δίνει εντολή να τραβήξουμε το χέρι μας πριν υπάρξει σοβαρός τραυματισμός. Παράλληλα, ο κινητικός φλοιός – η περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τις κινήσεις – μειώνει τη δραστηριότητά του, ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω καταπόνηση του τραυματισμένου σημείου.

Αν και αυτές οι αντιδράσεις είναι χρήσιμες σε σύντομο χρονικό διάστημα, όταν ο πόνος γίνεται χρόνιος, το σώμα συνεχίζει να στέλνει σήματα αποφυγής της κίνησης, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη κινητικότητα και διαταραχές στον τρόπο που ο εγκέφαλος ελέγχει τον πόνο. Σε βάθος χρόνου, αυτή η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει ακόμα και τη «σωματική χαρτογράφηση» του εγκεφάλου – δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο καταγράφει και ενεργοποιεί τις κινήσεις των μυών – οδηγώντας σε αυξημένη αίσθηση πόνου και δυσκολίες στην κίνηση. Ωστόσο, δεν ανταποκρίνονται όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο, καθώς κάποιοι φαίνεται να παρουσιάζουν αξιοσημείωτη αντίσταση σε αυτά τα φαινόμενα. Οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν τι τους διαφοροποιεί.

Τι διαφέρει στους μουσικούς

Με βάση αυτό το ερώτημα, μια επιστημονική ομάδα αποφάσισε να εξετάσει αν η μακροχρόνια μουσική εκπαίδευση και οι αλλαγές που επιφέρει στον εγκέφαλο, επηρεάζουν επίσης τον τρόπο που βιώνεται ο πόνος. Στο πλαίσιο της μελέτης, 40 εθελοντές – μουσικοί και μη – υπέστησαν ήπιο μυϊκό πόνο στα χέρια τους μέσω έγχυσης μιας πρωτεΐνης, γνωστής ως παράγοντας ανάπτυξης νεύρου. Αυτή η ουσία, αν και συνήθως ωφελεί τα νεύρα, σε αυτή τη χρήση προκαλεί παροδικό πόνο, κυρίως κατά την κίνηση των χεριών, χωρίς όμως να προκαλεί κάποια βλάβη.

Η δραστηριότητα του εγκεφάλου των συμμετεχόντων μετρήθηκε με διακρανιακή μαγνητική διέγερση (TMS), πριν και δύο και οκτώ ημέρες μετά την έγχυση. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη χαρτογράφηση της περιοχής του εγκεφάλου που συντονίζει τις κινήσεις των χεριών.

Τα ευρήματα της μελέτης ήταν εντυπωσιακά. Οι μουσικοί εμφάνιζαν εξαρχής πιο ανεπτυγμένους χάρτες κινητικού ελέγχου, κάτι που σχετιζόταν άμεσα με τις ώρες εξάσκησης που είχαν συσσωρεύσει. Μετά την πρόκληση πόνου, οι μη μουσικοί εμφάνισαν μείωση στη δραστηριότητα των σχετικών εγκεφαλικών περιοχών, ενώ στους μουσικούς δεν παρατηρήθηκαν τέτοιες μεταβολές. Επιπλέον, οι μουσικοί ανέφεραν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα πόνου. Όσο μεγαλύτερη ήταν η εμπειρία τους στη μουσική, τόσο πιο περιορισμένη ήταν η ενόχληση που ένιωθαν.

Η μουσική ως προστατευτικός μηχανισμός

Παρότι η μελέτη έγινε σε μικρή κλίμακα, τα αποτελέσματα δείχνουν πως η μακροχρόνια ενασχόληση με τη μουσική λειτουργεί ως είδος «νευρολογικής προστασίας» απέναντι στον πόνο. Η μουσική δεν θεραπεύει από μόνη της χρόνιες παθήσεις, αλλά δείχνει ότι η συνεχής εξάσκηση μπορεί να διαμορφώσει τον εγκέφαλο με τέτοιο τρόπο, ώστε να επηρεάζει ακόμα και την υποκειμενική εμπειρία του πόνου.

Οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν κατά πόσο η μουσική εκπαίδευση μπορεί να προστατεύει και από άλλες επιπτώσεις του χρόνιου πόνου, όπως οι δυσκολίες συγκέντρωσης ή η πνευματική κόπωση. Αν μελλοντικές μελέτες επιβεβαιώσουν τα σημερινά ευρήματα, τότε η μουσική θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για νέες μορφές αποκατάστασης που θα επανεκπαιδεύουν τον εγκέφαλο ατόμων που υποφέρουν από χρόνιο πόνο.

Πηγή: Ant1live