Πώς η γιόγκα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην απεξάρτηση, σύμφωνα με νέα μελέτη

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα

Η γιόγκα φαίνεται να επιταχύνει την ανάρρωση από τη στέρηση οπιοειδών, όταν εφαρμόζεται παράλληλα με την καθιερωμένη θεραπεία, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.

Η διαταραχή χρήσης οπιοειδών (Opioid Use Disorder – OUD) αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, με υψηλά ποσοστά υποτροπής να δυσχεραίνουν την πορεία της ανάρρωσης. Κατά τη στερητική φάση, οι ασθενείς εμφανίζουν έντονα σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, τα οποία συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με απορρύθμιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Psychiatry δείχνει ότι η γιόγκα μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά αυτής της ισορροπίας και να ενισχύσει την ανάρρωση, όταν χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με τη φαρμακευτική αγωγή.

Η ανισορροπία του αυτόνομου νευρικού συστήματος

Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ενεργοποιεί την αντίδραση «μάχης ή φυγής», αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και την εγρήγορση, ενώ περιορίζει λειτουργίες όπως η πέψη. Αντίθετα, το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα ευνοεί τη χαλάρωση, τη μείωση του στρες και τη σωματική αποκατάσταση.

Στην εξάρτηση από οπιοειδή παρατηρείται υπερδραστηριότητα του συμπαθητικού συστήματος και μειωμένη παρασυμπαθητική λειτουργία, γεγονός που ενισχύει το άγχος, την επιθυμία για χρήση και τον κίνδυνο υποτροπής.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, βασικός δείκτης αυτής της ανισορροπίας είναι η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού (HRV). Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με διαταραχές χρήσης ουσιών εμφανίζουν χαμηλότερη HRV, κάτι που συνδέεται με αυξημένο στρες, εντονότερα στερητικά συμπτώματα και μεγαλύτερη ευαλωτότητα σε υποτροπή.

Παρότι φάρμακα όπως η βουπρενορφίνη είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση της εξάρτησης, δεν αποκαθιστούν πλήρως την αυτόνομη δυσλειτουργία. Δεδομένου ότι η γιόγκα είναι γνωστό ότι ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, οι ερευνητές εξέτασαν τη συμβολή της ως συμπληρωματική θεραπεία, καθώς και την επίδρασή της στη HRV, στο άγχος, στον ύπνο και στον πόνο.

Τα αποτελέσματα της μελέτης

Η έρευνα βασίστηκε σε τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή με 59 άνδρες ηλικίας 18 έως 50 ετών, που εμφάνιζαν ήπια έως μέτρια συμπτώματα στέρησης οπιοειδών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:
– ομάδα που έλαβε γιόγκα ως συμπληρωματική θεραπεία (YAT)
– ομάδα που ακολούθησε μόνο την καθιερωμένη αγωγή (TAU)

Η ομάδα YAT συμμετείχε σε 10 εποπτευόμενες συνεδρίες γιόγκα διάρκειας 45 λεπτών μέσα σε 14 ημέρες, παράλληλα με τη χορήγηση βουπρενορφίνης. Οι συνεδρίες περιλάμβαναν στάσεις σώματος, ρυθμισμένη αναπνοή και τεχνικές χαλάρωσης.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ανάρρωση ήταν σημαντικά ταχύτερη στην ομάδα της γιόγκα. Η διάμεση διάρκεια ανάρρωσης ήταν 5 ημέρες, έναντι 9 ημερών στην ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, καταγράφηκε βελτίωση της HRV, ένδειξη καλύτερης ρύθμισης του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Επιπλέον, οι συμμετέχοντες που έκαναν γιόγκα κοιμούνταν κατά μέσο όρο 61 λεπτά νωρίτερα, εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και ανέφεραν μειωμένη αντίληψη του πόνου. Ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η ενίσχυση της παρασυμπαθητικής δραστηριότητας εξηγεί περίπου το 23% της ταχύτερης ανάρρωσης που παρατηρήθηκε.

Περιορισμοί και μελλοντική έρευνα

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έχει περιορισμούς, καθώς το δείγμα περιλάμβανε μόνο άνδρες και κυρίως άτομα που έκαναν χρήση ενός συγκεκριμένου οπιοειδούς. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η συμπαθητική υπερδραστηριότητα και η μείωση της HRV αποτελούν κοινά χαρακτηριστικά της στέρησης από όλα τα οπιοειδή.

Όπως αναφέρουν, είναι πιθανό τα οφέλη της γιόγκα στην αποκατάσταση της ισορροπίας του αυτόνομου νευρικού συστήματος να επεκτείνονται και σε άλλες μορφές εξάρτησης από οπιοειδή, κάτι που θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με μελλοντικές μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς και συνθήκες.