Ρόζα Παρκς: Η μαύρη γυναίκα που έγραψε ιστορία

Αρνήθηκε να δώσει τη θέση της σε λευκό στο λεωφορείο

Η Ρόζα Παρκς την 1η Δεκέμβρη του 1955 έμελλε να γράψει ιστορία, όταν αρνήθηκε να παραχωρήσει την θέση της σε έναν λευκό άντρα, κάτι που δε συνηθιζόταν λόγω φυλετικού διαχωρισμού των Η.Π.Α. Πιο συγκεκριμένα, η Παρκς, κουρασμένη από τη δουλειά ως μοδίστρα, μπήκε στο λεωφορείο για να επιστρέψει στο σπίτι. Ανεβαίνοντας, η μαύρη γυναίκα κατευθύνθηκε προς το πίσω μέρος όπου βρίσκονταν οι θέσεις που προορίζονταν για τους μαύρους επιβάτες και έκατσε στο πρώτο ελεύθερο κάθισμα.

Έπειτα από μερικές στάσεις, στο μέσο ανέβηκαν μερικοί λευκοί άντρες. Μόλις ο οδηγός αντιλήφθηκε πως τέσσερις από αυτούς είχαν μείνει όρθιοι δίχως θέση, απαίτησε από τους έγχρωμους να σηκωθούν και να παραχωρήσουν τη θέση τους. Όλοι τους υπάκουσαν, εκτός από την Παρκς που τον κοίταξε στα μάτια και αρνήθηκε.

Εκείνη την εποχή βρίσκονταν σε εφαρμογή οι νόμοι Jim Crow, οι οποίοι διαχώριζαν τους έγχρωμους από τους λευκούς ανθρώπους.

Ακολούθησε η σύλληψή της, ενώ το συμβάν έμεινε στην ιστορία και αποτέλεσε την αφορμή για τη γέννηση του κινήματος κατά της πολιτικής φυλετικού διαχωρισμού στις ΗΠΑ.

Η τοπική αστυνομία τη συνέλαβε, με αποτέλεσμα οι μαύροι συμπολίτες της να μποϊκοτάρουν επί 381 συνεχείς ημέρες το λεωφορειακό σύστημα και η υπόθεση να φτάσει ενώπιον της Δικαιοσύνης. Με δικαστική απόφαση, ο φυλετικός διαχωρισμός στα μέσα μαζικής μεταφοράς του Μοντγκόμερι έπαψε να ισχύει.

Η ίδια η Παρκς, έχοντας να αντιμετωπίσει συνεχή κρούσματα ρατσισμού και βίας εις βάρος της και ταυτόχρονα χάνοντας τη δουλειά της, αναγκάστηκε να μετακομίσει από την στο Μίσιγκαν το 1957.

Μετά την σύλληψή της, ήρθε η στιγμή της δίκης, και το δικαστήριο όρισε ως ποινή το ποσό των 14 δολαρίων. Η Ρόζα Παρκς όμως έκανε έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο των Η.Π.Α., αποδεικνύοντας ακόμη μία φορά το σθένος της.

Μετά από αρκετά χρόνια γράφοντας την βιογραφία της η Ρόζα Παρκς έγραψε: «Όλοι λένε ότι δεν άφησα τη θέση μου, επειδή ήμουν κουρασμένη, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Δεν ήμουν κουρασμένη σωματικά (…) είχα κουραστεί να υποχωρώ».

Κέρδισε παγκόσμια αναγνώριση. Της απονεμήθηκε το 1996 το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας και το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου για τον αγώνα της κατά του ρατσισμού. Η πράξη της έμεινε στην ιστορία ως "Το μποϊκοτάζ των λεωφορείων στο Μοντγκόμερι".

Οι αντιδράσεις των λευκών ήταν αρκετά βίαιες με αποκορύφωμα την έκρηξη βόμβας στο σπίτι του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στις 30 Ιανουαρίου του 1956. Η γυναίκα και η κόρη του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, που βρίσκονταν εντός του σπιτιού,  δεν έπαθαν κάτι, αλλά η συγκεκριμένη πράξη έκανε το Ανώτατο Δικαστήριο να αποφασίσει ότι οι νόμοι φυλετικού διαχωρισμού στο Μοντγκόμερι ήταν αντισυνταγματικοί.

Την επόμενη μέρα, η Ρόζα Παρκς μαζί με τον Έντγκαρ Νίξον και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ επιβιβάστηκαν σε ένα λεωφορείο. Τότε, η Ρόζα Παρκς προχώρησε και έκατσε στην πρώτη θέση και κανείς δεν την κατέβασε, ούτε τη συνέλαβε. Η δικαίωση είχε έρθει.

Η Ρόζα Παρκς πέθανε στις 24 Οκτωβρίου το 2005, σε ηλικία 92 ετών, έχοντας αποκτήσει κατά την διάρκεια της ζωής της το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας και το Golden Plate Award λόγω της αντιρατσιστικής της δράσης.

Μερικά αποφθέγματά της:
1. "Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι θα έγραφα ιστορία. Απλά είχα βαρεθεί να υποχωρώ"

2. "Για να φέρεις την αλλαγή, δεν πρέπει να φοβάσαι να κάνεις το πρώτο βήμα. Θα αποτύχουμε όταν αποτύχουμε να προσπαθήσουμε"

3. "Δεν υπάρχει κανένα μέλλον χωρίς εκπαίδευση"

4. "Χωρίς ένα όραμα οι άνθρωποι χάνονται, αλλά χωρίς θάρρος τα όνειρα πεθαίνουν"

5. "Υπερασπίσου κάτι, αλλιώς θα πέφτεις για τα πάντα. Η σημερινή ισχυρή βελανιδιά είναι ο χθεσινός καρπός που κράτησε το έδαφός του"