Τα μάτια προειδοποιούν

Διάγνωση άνοιας έως και 12 χρόνια πριν

Δύο μεγάλες μελέτες από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία δείχνουν ότι οι αλλαγές στην όραση μπορούν να αποτελέσουν πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για μελλοντική άνοια — ακόμη και 12 χρόνια πριν τη διάγνωση.

Οι αλλαγές στην όραση ως πρώιμο «καμπανάκι»

Στη βρετανική μελέτη, άτομα με πιο αργή οπτική επεξεργασία εμφάνισαν σημαντικά αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν άνοια μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Παρομοίως, η αυστραλιανή έρευνα έδειξε ότι η επιτεινούμενη μείωση της οπτικής οξύτητας συνδέεται με μελλοντική γνωστική έκπτωση.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα μάτια αποτελούν «προέκταση» του εγκεφάλου και έτσι μπορούν να αποκαλύψουν αλλαγές που σχετίζονται με νευροεκφυλιστικές νόσους.

Όραση, ακοή και άνοια

Η Επιτροπή για την Άνοια του Lancet αναγνωρίζει πλέον την απώλεια όρασης ως νέο παράγοντα κινδύνου στην τρίτη ηλικία, αποδίδοντας σε αυτήν έως 2,2% των περιστατικών άνοιας.
Για σύγκριση, η μη αντιμετωπισμένη απώλεια ακοής στη μέση ηλικία σχετίζεται με περίπου 7% των περιπτώσεων.

Η παρουσία προβλημάτων όρασης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτυχθεί άνοια, όμως η έγκαιρη αντιμετώπιση (π.χ. καταρράκτης, σωστά γυαλιά) φαίνεται πως μειώνει τον κίνδυνο.

Η κοινωνική απομόνωση ως μεσολαβητικός παράγοντας

Η αυστραλιανή μελέτη βρήκε ότι όσοι χάνουν σταδιακά την όρασή τους τείνουν να συμμετέχουν λιγότερο σε κοινωνικές δραστηριότητες — κάτι που επηρεάζει και τη γνωστική λειτουργία.

Η μειωμένη κοινωνική επαφή φαίνεται να επιδεινώνει τη σχέση ανάμεσα στην απώλεια όρασης και τη γνωστική έκπτωση.

Τεστ όρασης ως εργαλείο πρόληψης

Στη μελέτη του Ηνωμένου Βασιλείου, πάνω από 8.000 συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε απλό τεστ οπτικής αντίδρασης. Όσοι είχαν τις χειρότερες επιδόσεις εμφάνισαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα μελλοντικής διάγνωσης άνοιας.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα τεστ όρασης δεν μπορούν από μόνα τους να προβλέψουν την άνοια σε ατομικό επίπεδο, αλλά μπορούν να ενταχθούν στον ευρύτερο προληπτικό έλεγχο, μαζί με γνωστικές εξετάσεις.