Η Ύψωση του Τμίου Σταυρού και ο Βασιλικός

Όταν κάνεις τον Σταυρό σου μη φοβάσαι τίποτα!

Το 326 μ.Χ η Αγία Ελένη πήγε στην Ιερουσαλήμ προκειμένου να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους και να ευχαριστήσει το Θεό για τους θριάμβους που κατέκτησε ο γιος της ο Μεγάλος Κωνσταντίνος. Ο θείος ζήλος της όμως, την παρακίνησε να αρχίσει τις έρευνες προκειμένου να ανακαλύψει τον Τίμιο Σταυρό.

Επάνω στο Γολγοθά άρχισαν οι ανασκαφές και σε κάποιο σημείο, βρέθηκαν τρεις σταυροί. Στο σημείο αυτό τους οδήγησε ο βασιλικός με την μυρωδιά του. Η συγκίνηση ήταν μεγάλη, αλλά κανείς δεν γνώριζε ποιος από τους τρεις ήταν του Κυρίου. Τότε ο επίσκοπος Ιεροσολύμων Μακάριος με αρκετούς Ιερείς, αφού έκανε δέηση, άγγιξε με τους σταυρούς το σώμα μιας ευσεβέστατης κυρίας που είχε πεθάνει. Όταν την άγγιξε με τον σταυρό που ήταν πραγματικά του Κυρίου, η γυναίκα αμέσως αναστήθηκε. Από εκείνη τη στιγμή, το μυρωδάτο αυτό φυτό λέγεται βασιλικός, γιατί φύτρωσε στο σημείο που ήταν θαμμένος ο Σταυρός, όπου είχε σταυρωθεί ο βασιλιάς του κόσμου.

Οι ιστορικοί της εποχής αναφέρουν ότι ο αυτοκράτορας είδε στον ουρανό, ημέρα μεσημέρι, το σημείο του σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», επίσης σχηματισμένη με αστέρια.

Η είδηση διαδόθηκε γρήγορα σαν αστραπή σε όλα τα μέρη της Ιερουσαλήμ. Πλήθη πιστών άρχισαν καταφθάνουν για να αγγίξουν το τίμιο ξύλο.  Για να διευκολύνουν την προσέλευση του κόσμου, ύψωσαν τον Τίμιο Σταυρό μέσα στο ναό σε ένα ψηλό μέρος ώστε να μπορέσουν να τον δουν και να τον προσκυνήσουν όλοι.

Αυτή, λοιπόν, την Ύψωση καθιέρωσαν οι άγιοι Πατέρες, να γιορτάζουμε στις 14 Σεπτεμβρίου, για να μπορέσουμε κι εμείς μέσα στην ψυχή μας να υψώσουμε τον Σταυρό του Κυρίου μας, ο οποίος θεωρείται το βασικότερο όπλο κατά του διαβόλου.
Ως ανάμνηση του Θείου Πάθους του Κυρίου η ημέρα έχει καθιερωθεί ως νηστεία.

Στις εκκλησίες ψάλλεται, μεταξύ των άλλων, το πασίγνωστο απολυτίκιο «Σώσον Κύριε τον λαόν σου…» και στους πιστούς μοιράζονται κλώνοι βασιλικού, εκκλησιαστική συνήθεια που πηγάζει από την παράδοση ότι στο μέρος που βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός είχε φυτρώσει το αρωματικό αυτό φυτό. 

Με τον Αγιασμό και το βασιλικό της Υψώσεως του Σταυρού φτιάχνεται το προζύμι της νέας χρονιάς, που τα παλαιότερα χρόνια οι νοικοκυρές χρησιμοποιούσαν για να ζυμώσουν το ψωμί αλλά και τα πρόσφορα.
«Με τ΄ Σταυρού τον αγιασμό κάμνε το προζύμ’ για ούλο το χρόνο» συμβούλευαν οι μητέρες τις θυγατέρες τους.

Το βασιλικό που έπαιρναν από τον ιερέα αρχικά τον χρησιμοποιούσαν για να σταυρώσουν το προζύμι και στην συνέχεια τον τοποθετούσαν μέσα σε ποτήρι με νερό ευελπιστώντας να βγάλει ρίζες για να τον ξαναφυτεύσουν.

Συνήθιζαν να λένε για το βασιλικό:
«Βασιλικός κι αν μαραθεί
Κι αν γείρουν τα κλωνιά του
Ρίξε νερό στη ρίζα του
Να’ ρθεί στα πρωτινά του».

Κάνουμε κάθε πρωί που ξεκινάει η καινούρια ημέρα τον Σταυρό μας για να μας δώσει κουράγιο και δύναμη και για να ζητήσουμε να μας προστατεύσει από κάθε κακό και αρνητική σκέψη. Γιατί κάνοντας τον σταυρό μας δεν πρέπει να φοβόμαστε τίποτα.