Σάουνα και θερμά λουτρά

Φιλικά προς την καρδιά – αλλά όχι για όλους

Η χαλάρωση σε ένα θερμό μπάνιο ή η επίσκεψη σε μια σάουνα δεν είναι μόνο απολαυστική εμπειρία, αλλά ενδέχεται να προσφέρει και σημαντικά οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Όλο και περισσότερες μελέτες υποδεικνύουν πως όταν αυτές οι πρακτικές εντάσσονται συστηματικά στη ρουτίνα μας, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες και εγκεφαλικά επεισόδια. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλες για όλους – ειδικά για άτομα με χαμηλή αρτηριακή πίεση ή σοβαρές καρδιακές παθήσεις.

Πώς επηρεάζουν την καρδιά τα θερμά μπάνια και η σάουνα

Η έκθεση του σώματος σε υψηλή θερμοκρασία –όπως αυτή που προσφέρει ένα καυτό μπάνιο ή μια σάουνα– προκαλεί αγγειοδιαστολή, δηλαδή διεύρυνση των αιμοφόρων αγγείων. Το αποτέλεσμα είναι μείωση της αρτηριακής πίεσης. Παράλληλα, αυξάνεται και η ποσότητα αίματος που αντλεί η καρδιά, ιδιαίτερα όταν βρισκόμαστε σε υδρομασάζ, λόγω της πίεσης που ασκεί το νερό στο σώμα.

Σύμφωνα με τον δρ Adolph Hutter από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, αυτή η αντίδραση είναι παρόμοια με εκείνη της ήπιας σωματικής άσκησης.

Ιαπωνική μελέτη για τα λουτρά και την καρδιά

Έρευνα από την Ιαπωνία, όπου τα θερμά μπάνια είναι βαθιά ριζωμένη συνήθεια, παρακολούθησε πάνω από 30.000 άτομα για περίπου δύο δεκαετίες. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τη συχνότητα και τη θερμοκρασία του μπάνιου τους – από χλιαρό έως πολύ ζεστό νερό (40°C έως 41,5°C).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έκαναν μπάνιο σχεδόν καθημερινά είχαν 28% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπαθειών και 26% μειωμένο κίνδυνο για εγκεφαλικό, σε σχέση με όσους έκαναν μπάνιο λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα. Αυτά τα ποσοστά παρέμειναν μετά την αφαίρεση επιδράσεων από άλλους παράγοντες, όπως διατροφή, άσκηση και κάπνισμα.

Τι δείχνουν οι Φινλανδικές έρευνες για τη σάουνα

Η σάουνα είναι μέρος της καθημερινότητας στη Φινλανδία, με τους περισσότερους να τη χρησιμοποιούν 2–3 φορές την εβδομάδα, για περίπου 15-20 λεπτά κάθε φορά. Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Mayo Clinic Proceedings το 2018 ανέδειξε τη σχέση ανάμεσα στη συχνή χρήση σάουνας και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και τη μείωση του κινδύνου καρδιοαγγειακών επεισοδίων, όπως το εγκεφαλικό ή ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.

Τα πιθανά οφέλη σχετίζονται με:

• Καλύτερη λειτουργία των αγγείων,

• Βελτιωμένα επίπεδα χοληστερόλης,

• Μείωση φλεγμονών,

• Και –πιθανόν– την ευεργετική επίδραση της χαλάρωσης.

Σε ποιους δεν ενδείκνυται

Αν και γενικά ασφαλείς, οι σάουνες και τα θερμά λουτρά δεν είναι κατάλληλα για όλους. Άτομα με ασταθή στηθάγχη, ανεπαρκώς ελεγχόμενη υπέρταση ή άλλες σοβαρές καρδιολογικές παθήσεις καλό είναι να αποφεύγουν την έντονη έκθεση στη θερμότητα.

Επιπλέον, ηλικιωμένοι άνω των 70 ετών με τάση για χαμηλή αρτηριακή πίεση (συστολική πίεση κάτω από 110 mm Hg) πρέπει να δείχνουν ιδιαίτερη προσοχή.

«Η υπερβολική θερμότητα μπορεί να προκαλέσει σημαντική πτώση της πίεσης και να οδηγήσει σε αίσθημα ζάλης ή λιποθυμικά επεισόδια», εξηγεί ο δρ Hutter.

Οδηγίες ασφαλούς χρήσης

Για όσους θέλουν να απολαμβάνουν τα οφέλη με ασφάλεια, καλό είναι να τηρούν τις παρακάτω οδηγίες:

• Μην χρησιμοποιείτε καυτό νερό πάνω από 40,5°C. Ιδανικά, κρατήστε τη θερμοκρασία στους 37,8°C–40,5°C.

• Μπείτε σταδιακά στο νερό ώστε να προσαρμοστεί το σώμα σας ομαλά.

• Στη σάουνα, παραμείνετε το πολύ 15–20 λεπτά. Αν έχετε υπόταση, μειώστε τον χρόνο παραμονής.

• Αποφύγετε απότομες μεταβολές θερμοκρασίας. Μετά τη σάουνα, δροσιστείτε σταδιακά – όχι άμεσα σε κρύο περιβάλλον.

• Πιείτε άφθονο νερό μετά για να αναπληρώσετε τα υγρά που χάθηκαν με την εφίδρωση.

Συμπέρασμα

Η τακτική χρήση σάουνας ή θερμών λουτρών φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, μέσα από μηχανισμούς που μοιάζουν με εκείνους της άσκησης. Ωστόσο, για να επωφεληθεί κανείς χωρίς κινδύνους, είναι απαραίτητο να προσαρμόζει τη χρήση τους στις ανάγκες και την κατάσταση της υγείας του. Όπως πάντα, η συνεννόηση με γιατρό πριν από την υιοθέτηση μιας νέας συνήθειας είναι ο πιο ασφαλής δρόμος.

Πηγή: Καθημερινή