Στον αέρα οι δαπάνες για εμβόλια

και σχέδια εργαζομένων

Όσο το κράτος μένει χωρίς προϋπολογισμό, άμεσα θα επηρεαστούν οι δαπάνες υγείας που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού, όπως για παράδειγμα τα εμβόλια, καθώς πρόκειται για κονδύλια που δεν υπήρχαν στον προϋπολογισμό του 2020, συνεπώς δεν καλύπτονται από το δωδεκατημόριο που εγκρίθηκε από τη Βουλή την Πέμπτη.

Επίσης, κυβερνητικοί κύκλοι θεωρούν πως για τον ίδιο λόγο θα επηρεαστούν και τα κονδύλια που αφορούν τα σχέδια στήριξης των εργαζομένων, λόγω της αναστολής εργασίας επιχειρήσεων από τα περιοριστικά μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για αναχαίτιση του ιού. Παράλληλα, το κράτος δεν θα μπορεί να δαπανήσει ούτε σεντ για τις αναπτυξιακές δαπάνες που προγραμμάτισε εντός του Ιανουαρίου.

Το Υπουργείο Οικονομικών ετοίμασε κατάλογο, στον οποίο περιλαμβάνονται 31 ώριμα έργα, τα οποία ήταν έτοιμα να προκηρυχθούν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο και τα οποία ενδεχομένως να μεταφερθούν σε μεταγενέστερο χρόνο, λόγω της ετυμηγορίας της Βουλής. Πρόκειται για έργα υποδομής στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας αλλά και έργα στις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης. 

Σύμφωνα με τον κατάλογο του Υπουργείου Οικονομικών, επηρεάζονται μέχρι στιγμής έργα που αφορούν τον δρόμο Πάφου – Πόλης, η προκήρυξη του διαγωνισμού για το δρόμο Δερυνειας – Σωτήρας και η προκήρυξη του διαγωνισμού για τη λεωφόρο Κάππαρη, στο Παραλίμνι. Επίσης, όπως υποστηρίζει το υπουργείο, θα επηρεαστεί η υπογραφή των συμβάσεων για την έναρξη της Μονάδας Αιμοκάθαρσης στην Πάφο, η προκήρυξη του διαγωνισμού για το Νοσοκομείο Ψυχικής Υγείας στην Αθαλάσσα, η υλοποίηση των κυματοθραυστών στα Περβόλια, την Ορόκλινη και την Χλώρακα και η βελτίωση του αλιευτικού καταφυγίου στην Ορμήδεια.

Επίσης, θα επηρεαστεί η ανέγερση του Δημοτικού Σχολείου Γερίου Β’, του  Δημοτικού Σχολείου Ύψωνα, η  Α’ Νηπιαγωγείου Πάφου και η επέκταση καθώς και η αντισεισμική αναβάθμιση του  Γυμνασίου Παραλιμνίου.

Επιπρόσθετα, όπως υποστηρίζει το Υπουργείο Οικονομικών, θα παγώσουν και πέραν των 20 έργων σε δήμους και κοινότητες, αξίας πέραν των €28 εκατ. Μεταξύ των έργων αυτών, είναι η επέκταση του πεζόδρομου/ποδηλατοδρόμου στον Δήμο Λακατάμιας, η κατασκευή του έργου αποκατάστασης της Παλαιάς Αγοράς Αθηένου και η μετατροπή της σε πολυλειτουργικό πολιτιστικό κέντρο και η ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της Αγίας Φύλας στον Δήμο Λεμεσού. Επίσης, επηρεάζονται η κατασκευή του κόμβου των λεωφόρων «Μακαρίου Γ» και «Ιπποκράτους» στον Δήμο Γεροσκήπου, η βελτίωση των λεωφόρων «Ευαγόρα Παλληκαρίδη», «Ελλάδος», «Γεωργίου Γρίβα - Διγενή» και «Νεοφύτου Νικολαΐδη» στον Δήμο Πάφου και το οδικό δίκτυο «Κάππαρη» στον Δήμο Παραλιμνίου.

Ενδεχομένως να επηρεαστεί χρονικά και η διαμόρφωση της κεντρικής πλατείας και παρακείμενων δρόμων στο Πελένδρι, η ανάπλαση του παραδοσιακού πυρήνα στην Απαισιά, ο εξωραϊσμός δρόμων στην Αργάκα, η ανάπλαση πυρήνα στη Γιόλου, ανάπλαση περιοχής Μετεώρων στην Επισκοπή , η θεματική διαδρομή στην Ίνεια καθώς και έργα στη Λυσό, την Παναγία και τη Αχέλεια.

Για τα έργα που υποστηρίζει η κυβέρνηση πως επηρεάζονται αναμενόταν είτε να προκηρυχθεί διαγωνισμός είτε να υπογραφεί συμβόλαιο με εργολάβους αρχές του χρόνου. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης θεωρούν πως η κυβέρνηση κινδυνολογεί, καθώς, σύμφωνα με τα κόμματα, μέσα σε δύο μήνες αποκλείεται να να ήταν έτομη να προχωρήσει η υπογραφή συμβολαίων ή η προκήρυξη τόσου μεγάλου αριθμού έργων. Υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση προχώρησε σε αυτές τις ενημερώσεις για να καταδείξει στην κοινή γνώμη πως η πράξη καταψήφισης από την αντιπολίτευση θα έχει επιπτώσεις.

Αξιολογούνται οι ανάγκες 

Μετά την καταψήφιση από την πλειοψηφία των κομμάτων του προϋπολογισμού, το κράτος τον Ιανουάριο θα λειτουργεί με δωδεκατημόρια, τα οποία θα καλύπτουν μόνο μισθούς, συντάξεις, παροχές και λειτουργικές δαπάνες. Οι τεχνοκράτες του Υπουργείου Οικονομικών αξιολογούν τις υποχρεώσεις που έχει το κράτος, για να διαπιστώσουν εάν θα παρουσιαστούν σοβαρά προβλήματα και θα προκύψουν επέιγουσες ανάγκες. Η κυβέρνηση ήδη ετοιμάζει τον νέο προϋπολογισμό, ο οποίος θα κατατεθεί τον Ιανουάριο. Τα κόμματα απαιτούν το νέο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό να διαμορφωθεί με βάση τις τροπολογίες που ενέκριναν την Πέμπτη, πριν καταψηφίσουν τον προϋπολογισμό. Κάτι το οποίο φαίνεται να... συμφέρει σε κάποιο βαθμό την κυβέρνηση, ειδικά σε ό,τι αφορά την αποκοπή λειτουργικών δαπανών, δαπανών για συνέδρια και εκπαίδευση προσωπικού. Ωστόσο, αποκλείεται να συναινέσει η κυβέρνηση για την αποκοπή των κονδυλίων που σχετίζονται με τις αποκρατικοποιήσεις, καθώς πρόκειται για ένα θέμα που άπτεται της φιλοσοφίας της κυβέρνησης. Επίσης, διαφωνεί και με την σταύρωση πολλών άλλων κονδυλίων, αφού η διαδικασία αποδέσμευσης από την Επιτροπή Οικονομικών θα προκαλέσει πολλές καθυστερήσεις.

Αναζητείται πολιτική συναίνεση 

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκονται επαφές του Προέδρου της Δημοκρατίας, του υπουργού Οικονομικών και του προέδρου του ΔΗΣΥ με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και ειδικά με την ΕΔΕΚ και τη Συμμαχία. Πάντως, σε περίπτωση που η κυβέρνηση καταθέσει ενωρίτερα τον προϋπολογισμό και αυτός εγκριθεί πριν από το τέλος του Δεκεμβρίου, δεν θα χρειαστεί να γίνει χρήση του πρώτου δωδεκατημορίου και οι πληρωμές θα γίνουν κανονικά μέσω του προϋπολογισμού. Συνεπώς, εναπόκειται σε ένα βαθμό και στο Υπουργείο Οικονομικών η επαναφορά στην κανονικότητα. Όσο πιο έγκαιρα καταθέσει τον προϋπολογισμό στη Βουλή, τόσο νωρίτερα θα εγκριθεί και θα τεθεί σε ισχύ. Πάντως, σε περίπτωση παρουσίασης σοβαρών προβλημάτων, δεν αποκλείεται το Υπουργείο Οικονομικών να προχωρήσει σε μεταφορά κονδυλίων από τις λειτουργικές δαπάνες για να καλυφθούν οι ανάγκες που θα προκύψουν. Πρακτική η οποία δεν είναι η πιο ενδεδειγμένη, αλλά συνήθως ακολουθείται από τα υπουργεία. 

Πολιτικά μηνύματα 

Μετά το χαστούκι που έδωσε την Πέμπτη η αντιπολίτευση στην κυβέρνηση, με την καταψήφιση του προϋπολογισμού, αναγκαστικά το κυβερνητικό στρατόπεδο θα προχωρήσει σε κάποιες υποχωρήσεις, ούτως ώστε να αποκτήσει την απαιτούμενη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Για να μπορέσει να λειτουργεί το κράτος, η έγκριση του κρατικού προϋπολογισμού είναι μονόδρομος. Η μη ψήφιση του προϋπολογισμού δεν έγινε κυρίως για τη διαφωνία των κομμάτων με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, αλλά για πολιτικά ζητήματα. Η κυβέρνηση θεωρεί ως υπαίτιο το ΔΗΚΟ για την καταψήφιση, το οποίο έριξε μαύρο λόγω της μη παραχώρησης των φακέλων για τις πολιτογραφήσεις στην Ελεγκτική Υπηρεσία. Η κυβέρνηση παραμέρισε το ΔΗΚΟ και πλέον παίζει το τελευταίο της χαρτί με την ΕΔΕΚ και τη Συμμαχία Πολιτών (τέσσερις ψήφοι). Να σημειωθεί πως προτάσεις που έθεσε η ΕΔΕΚ στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν αφορούν τόσο τον προϋπολογισμό, αλλά θέματα γενικότερης πολιτικής. Τα δυο μέρη θα πρέπει να βάλουν νερό στο κρασί τους και να κάνουν υποχωρήσεις για τον καλό των πολιτών. Οικονομολόγοι, μιλώντας στον «Φ», εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι η καταψήφιση του προϋπολογισμού θα οδηγήσει ενδεχομένως σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου. Όπως υποστηρίζουν, οι οίκοι αξιολόγησης δίνουν μεγάλη βαρύτητα και στην πολιτική σταθερότητα μιας χώρας, καθώς θεωρούν πως η λειτουργία του κράτους χωρίς προϋπολογισμό θα δημιουργήσει πολιτική αβεβαιότητα.