Χριστόφορος Ευθυμίου

ΟΣΑ ΔΕΝ ΕΓΙΝΑΝ

Στη σημερινή μας παρέα ο συγγραφέας κύριος Χριστόφορος Ευθυμίου θα μας μιλήσει για το βιβλίο της με τον τίτλο: ΟΣΑ ΔΕΝ ΕΓΙΝΑΝ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Καλώς ορίσατε. Σας ευχαριστούμε πολύ. Μιλήστε μας για το συγγραφικό σας έργο.

Ως προς το «τι» του έργου μου τόσο στη νουβέλα «Όσα δεν έγιναν» η οποία εκδόθηκε τον Δεκέμβριο όσο και σε άλλα διηγήματα και νουβέλες που είτε έχω δημοσιεύσει είτε κρατώ ακόμα στο συρτάρι τα βασικά θέματα είναι η προβληματική ενηλικίωση των ηρώων μέσα σε περιβάλλοντα ασταθή και καταπιεστικά, οι σχέσεις εξουσίας στις γραφειοκρατικές δομές των εταιριών, το αμφίσημο της συντροφικότητας, η ματαίωση της επιθυμίας, η προσπάθεια να συντηρήσει κανείς μια προσωπική ταυτότητα πράγμα που είναι ισοδύναμο της αξιοπρέπειας. Το «πώς» ποικίλει καθώς η αφήγηση παλινδρομεί μεταξύ λιτότητας και λυρισμού, ονειρικής ατμόσφαιρας και ρεαλισμού, σαρκασμού και τρυφερότητας.

Ποια είναι η υπόθεση που διαδραματίζεται στο βιβλίο σας;

Για να μεταφέρω το κλίμα του κειμένου και με διάθεση παιχνιδιού μπορώ να πω ότι στο πρώτο κεφάλαιο βλέπουμε έναν φοιτητή να αιωρείται λίγα μέτρα πιο ψηλά από το αυτοκίνητο του συγκατοίκου του, έπειτα από την περιγραφή ενός εγκλήματος αντεκδίκησης. Το διέπραξε στ’ αλήθεια όμως; Στη συνέχεια γνωρίζουμε μια ηλικιωμένη γυναίκα η οποία έχει απολέσει την ικανότητα του να πεθάνει, συναντάμε τον κεντρικό ήρωα όχι ως φοιτητή της δεκαετίας του 80 αλλά ως ώριμο πλέον άντρα να προσπαθεί, έπειτα από έναν έντονο καυγά με τη γυναίκα του, να κολυμπήσει στον νυχτερινό ουρανό, παρακολουθούμε τη μητέρα του να μικραίνει ασταμάτητα μέχρι που χάνεται, μαθαίνουμε για μια ντουλάπα τσουκ μποξ, διαβάζουμε χειρόγραφα που αναπνέουν σαν πνεύμονας.

Το βιβλίο μιλά για μια δύσκολη ενηλικίωση που πραγματοποιείται μέσα σε μια ατμόσφαιρα διάψευσης κάθε συλλογικού ή προσωπικού οράματος και η οποία

καταλήγει στον συμβιβασμό, σε μια δουλειά άχαρη και ταπεινωτική και σε έναν απονεκρωμένο γάμο. Η λύση της εξωσυζυγικής σχέσης, όσο έντονη και αν είναι αυτή, αποδεικνύεται εξαιρετικά ευάλωτη απέναντι στα κοινωνικά και επαγγελματικά αδιέξοδα μέσα στα οποία αναπτύσσεται.

Ποια είναι τα μηνύματα που θέλετε να κάνετε γνωστά μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο;

Γράφοντας το βιβλίο δεν είχα κατά νου να μεταδώσω κάποιο μήνυμα με τη μορφή και το άλλοθι της λογοτεχνίας. Περισσότερο ήθελα να ανασυγκροτηθώ εσωτερικά χωρίς να ξεχνώ ότι ανήκω σε μια συγκεκριμένη γενιά, ότι η εσωτερική μου ζωή συμπεριλαμβάνει αναγκαστικά και τους άλλους γνωστούς και άγνωστους. Στο κείμενο αποκτούν αφηγηματικό αποτύπωμα μια σειρά από σκέψεις, από μικροιστορίες, από πλαστά συμβάντα και βιώματα τα οποία ταυτόχρονα, θέλω να ελπίζω, έχουν και μια ευρύτερη συλλογική και πολιτική διάσταση. Η ματαίωση των προσδοκιών της γενιάς μου, η εξασθένηση, προς το παρόν, της προοπτικής για συλλογική πολιτική λύση, το ερώτημα για το αν ο κεντρικός ήρωας ευθύνεται για την δειλή, μοιρολατρική στάση του ή εάν οι ίδιες οι συνθήκες δεν του άφησαν κανένα περιθώριο, ο αμφιλεγόμενος χαρακτήρας της συντροφικότητας, το ανικανοποίητο της επιθυμίας, η ενοχική συνείδηση, όλα αυτά αποτελούν δομικά υλικά του προβληματισμού που κρύβεται πίσω από την πλοκή της νουβέλας.

 Η ιστορία που αναφέρεται στο βιβλίο είναι επηρεασμένη από προσωπικά σας βιώματα/ βιώματα γνωστών σας ή είναι δημιούργημα μυθοπλασίας;

Η πλοκή περιλαμβάνει μικρές δόσεις προσωπικών βιωμάτων που έχουν δεχτεί επεξεργασία, μεταμόρφωση ή αντιστροφή. Περιέχει, επίσης, σημαντικές δόσεις φανταστικών, πλαστών γεγονότων καθώς και ιστορίες άλλων προσώπων, συγγενικών, φιλικών, σύγχρονων ή προγονικών οι οποίες επίσης έχουν διασκευαστεί και αναδιαμορφωθεί ώστε να αποκτήσουν συμβατότητα με το κεντρικό «τι» και «γιατί» της αφήγησης. Επίσης, διατήρησα δύο τοπωνύμια τα οποία αφορούν και την πραγματική μου ζωή, προκειμένου να εξασφαλίσω στην εξιστόρηση αληθοφάνεια και ισχυρή σύνδεση με την πραγματικότητα. Επομένως, πρόκειται για μυθοπλασία η οποία επιχειρεί να αποτυπώσει ένα εντελώς ρεαλιστικό συλλογικό και προσωπικό βίωμα.

 ΟΣΑ ΔΕΝ ΕΓΙΝΑΝ τιτλοφορείται το βιβλίο σας. Ποιο ήταν το κίνητρο που σας οδήγησε να δώσετε τον συγκεκριμένο τίτλο;

Το “Όσα δεν έγιναν” αποτελεί απόπειρα αποτύπωσης μιας υπερ-πραγματικότητας στην οποία αυτό που θα μπορούσε να συμβεί όχι μόνο διαπλέκεται με αυτό που τελικά συνέβη, όχι μόνο φωτίζει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον αλλά και παρουσιάζεται ως πιο αληθινό από το πραγματικό. Ο τίτλος είναι αξιολογικά ουδέτερος. Περιλαμβάνει χωρίς διάκριση τόσο όσα θα θέλαμε να γίνουν όσο και αυτά που δεν θα θέλαμε ή δεν θα έπρεπε να συμβούν. Επιθυμίες, φόβοι προσδοκίες, δημιουργικές, παράλογες ή βίαιες ορμές που δεν πραγματώθηκαν συνυφαίνονται διαμορφώνοντας το αρνητικό φιλμ του πραγματικού.

Σε ποια κατηγορία της λογοτεχνίας θεωρείτε ότι θα μπορούσε να ενταχθεί το βιβλίο σας;

Πρόκειται για νουβέλα που περιγράφει μια τραυματική ερωτική και κοινωνική ενηλικίωση με ισχυρές δόσεις μαγικού ρεαλισμού και υπαρξιακού θρίλερ.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου ο αναγνώστης συναντάει τη φράση: Αυτά που δεν συνέβησαν, δεν γερνούν ποτέ. Θέλετε να τη σχολιάσετε; 

Αυτά που έμειναν απλές δυνατότητες, ευοίωνα ή δυσοίωνα, αυτά που θελήσαμε, που ονειρευτήκαμε ή που φοβηθήκαμε ακριβώς επειδή καθόρισαν με την απουσία τους την εξέλιξη των γεγονότων χωρίς να δοκιμαστούν διαθέτουν ιδιαίτερη ανθεκτικότητα στη μνήμη και στον χρόνο.

Πιστεύετε ότι αυτά που εσκεμμένα ή άθελα δεν άφησε η ανθρώπινη φύση να γίνουν, την ακολουθούν συνέχεια;

Μπροστά μας κάθε στιγμή ανοίγεται ένα μεγάλο φάσμα επιλογών. Από αυτές κατά περίπτωση είμαστε αναγκασμένοι να πραγματοποιήσουμε μόνο μία. Οι υπόλοιπες δυνατότητες που παραμερίζονται προσωρινά ή οριστικά έστω κι αν υποχωρούν στη λήθη εξακολουθούν κατά κάποιον τρόπο να διατηρούν μια παράδοξη δυναμική. Η απουσία τους είναι διαρκώς παρούσα. Αυτή την ιδιόμορφη παρουσία θέλησα να αποτυπώσω στο κείμενο.

Ποιοι είναι οι συνταξιδιώτες που σας βοήθησαν στην ολοκλήρωση του συγκεκριμένου συγγραφικού σας ταξιδιού;

Παλαιότεροι και σύγχρονοι λογοτέχνες, τεθνεώτες και εν ζωή, Έλληνες και ξένοι, ο Βαλτινός, ο Καβάφης, ο Κουμανταρέας, ο Μισέλ Φάις, η Τζέννυ Έρπεμπεκ, η Κλαρίσε Λισπέκτορ, ο Ντανίλο Κις, ο Σαραμάγκου και αρκετοί άλλοι. Επίσης, οφείλω πολλά στους συμμαθητές μου στις ομάδες δημιουργικής γραφής καθώς και στους ίδιους τους ήρωες των αφηγήσεων είτε αυτοί είναι πλαστοί είτε αληθινοί.

 Οι αναγνώστες που επιθυμούν να γνωρίσουν ποια είναι τελικά εκείνα που δεν έγιναν που μπορούν να βρουν το βιβλίο έστω να τα συναντήσουν έστω και αναγνωστικά μέσα από αυτό;

Πολλά συμβάντα που περιγράφονται με λεπτομέρεια στο βιβλίο τελικά αποδεικνύεται πως δεν συνέβησαν ποτέ. Αποτελούν βίαιες φαντασιώσεις, ονειρικές προσδοκίες, φοβίες ή υποθετικές κατασκευές του πρωταγωνιστή, ο οποίος ταυτόχρονα είναι και ο πλάγιος τριτοπρόσωπος αφηγητής. Η εξιστόρηση παρουσιάζει και αποσύρει, παλινδρομεί μεταξύ πραγματικού και δυνητικού, προσπαθεί να φέρει στην επιφάνεια τραύματα τα οποία δεν μπορούν να ειπωθούν ξεκάθαρα, κυριολεκτικά. Σε σημεία ο αφηγητής επιθυμεί να ξεγελάσει τον αναγνώστη ή ακόμα και να εξαπατήσει τον εαυτό

του. Έτσι, ιστορίες φόνων σκηνές αυτοκτονίας, συναντήσεις με αγαπημένους του παρελθόντος, παιδιά που παρουσιάζονται ενώ δεν πρόκειται ποτέ να γεννηθούν, ο ίδιος ο θάνατος του πρωταγωνιστή ο οποίος συμβαίνει, ενώ εκείνος εξακολουθεί να ζει και να ελπίζει, συμπλέκονται με χαμένα συλλογικά οράματα, με σχέσεις ερωτικές ή εξουσίας που θα θέλαμε να λειτουργούν λιγότερο ανταγωνιστικά, με γεγονότα πραγματικά τα οποία επειδή ακριβώς δεν κατανοήθηκαν σωστά μοιάζουν να μην συνέβησαν ποτέ.

Όλα τα παραπάνω συγκροτούν μια πραγματικότητα ρευστή, αμφίσημη, πολλές φορές επικίνδυνη αλλά σε τελική ανάλυση ανοιχτή προς το μέλλον. Ως προς το πρακτικό μέρος της ερώτησης, το βιβλίο μπορεί να το βρει κάνεις στα κεντρικά βιβλιοπωλεία της Αθήνας και στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων «Βακχικόν». Επίσης, μπορεί να το παραγγείλει από οποιοδήποτε άλλο βιβλιοπωλείο ή από τις σχετικές ιστοσελίδες.

Ευχαριστούμε πολύ. Να είστε πάντα καλά και το βιβλίο σας να είναι καλοτάξιδο.